SRS là gì: Định nghĩa, vai trò và hướng dẫn cách viết chuẩn nhất

SRS là gì: Định nghĩa, vai trò và hướng dẫn cách viết chuẩn nhất
Hoàng Trúc

02/01/2024

153

0

Chia sẻ lên Facebook
SRS là gì: Định nghĩa, vai trò và hướng dẫn cách viết chuẩn nhất

SRS là gì và tại sao không thể thiếu trong dự án phát triển phần mềm? SRS hay Software Requirements Specification là một tài liệu quan trọng trong quá trình phát triển phần mềm, mô tả các yêu cầu chức năng và phi chức năng của phần mềm sẽ được phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, không phải ai trong lĩnh vực phát triển phần mềm cũng nắm rõ về SRS. Nếu bạn thuộc trong số này muốn tìm hiểu rõ hơn về khái niệm Software Requirements Specification, tầm quan trọng cũng như hướng dẫn cách viết đặc tả sao cho chuẩn, thì hãy cùng Topchuyengia tìm hiểu trong bài viết này nhé!

 

Những khó khăn khi viết tài liệu SRS như không hiểu yêu cầu khách hàng, thay đổi quá nhiều,... sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến tiến độ cũng như hiệu suất của dự án. Nếu BA kịp thời nhận ra vấn đề và tham khảo lời khuyên của các chuyên gia hàng đầu trong ngành thì mọi việc sẽ được giải quyết một cách triệt để, hạn chế rủi ro và thiệt hại nhất có thể. Đặt lịch kết nối cùng chuyên gia uy tín ngành Business Analyst trên Askany ngay nhé!

Tất tần tật về SRS là gì

srs là gì

 

SRS là gì - Hệ thống yêu cầu phần mềm (còn gọi là SRS, viết tắt của Software Requirements Specification) chính là tài liệu đặc tả yêu cầu trong quá trình phát triển phần mềm. SRS đóng vai trò mô tả chi tiết các yêu cầu chức năng và phi chức năng của hệ thống cũng như các ràng buộc kỹ thuật mà phần mềm cần phải tuân theo. Và tài liệu này thường được xem như cơ sở để lập kế hoạch, phát triển và kiểm thử phần mềm.

 

Mục tiêu chính của SRS là đảm bảo rằng tất cả các bên liên quan, bao gồm những người phát triển, quản lý dự án và người sử dụng cuối cùng, đều nắm rõ về yêu cầu. Đặc biệt là đối với team dự án, họ cần hiểu một cách chi tiết và chính xác về những gì phần mềm cần đạt được thông qua SRS. Ngoài ra, tài liệu này còn giúp bạn tránh được những hiểu lầm và nhầm lẫn không đáng có trong quá trình phát triển, giúp dự án tiến triển mượt mà và giảm thiểu rủi ro.

SRS trong thực tế sẽ như thế nào?

Hãy tưởng tượng bạn đang xây dựng một hệ thống đặt vé máy bay mới cho một hãng hàng không và SRS của bạn sẽ bao gồm các yêu cầu sau:

Yêu cầu chức năng:

  • Hệ thống phải cho phép người dùng tìm kiếm các chuyến bay theo ngày, giờ, địa điểm khởi hành và điểm đến.
  • Hệ thống phải cho phép người dùng so sánh giá vé của các hãng hàng không khác nhau.
  • Hệ thống phải cho phép người dùng đặt vé máy bay.

Yêu cầu phi chức năng:

  • Hệ thống phải có khả năng xử lý khối lượng lớn người dùng.
  • Hệ thống phải có khả năng đảm bảo an ninh thông tin.
  • Hệ thống phải có khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn của ngành hàng không.

Có một cách hiệu quả dùng để trình bày SRS này là sử dụng một biểu đồ Gantt, như hình dưới đây. Biểu đồ Gantt sẽ cho thấy tiến độ dự án và các mốc thời gian quan trọng, giúp cho team dự án nắm rõ được tiến trình làm việc của dự án.

srs là gì


Các thành phần có trong SRS

Trong SRS bao gồm nhiều thành phần quan trọng, với vai trò cung cấp những mô tả chi tiết về những yêu cầu của hệ thống. Vậy những thành phần chính thường xuất hiện trong SRS là gì, hãy cùng Topchuyengia tìm hiểu chi tiết qua đoạn văn bên dưới.

  • Mục tiêu và phạm vi

Thành phần đầu tiên có trong SRSR chính là đoạn mô tả ngắn về mục tiêu của hệ thống và phạm vi dự án của, bạn cần xác định rõ những chức năng mà hệ thống sẽ thực hiện.

  • Yêu cầu chức năng

Đây là một trong những thành quan trọng nhất trong SRS. Ở mục này, bạn sẽ liệt kê chi tiết các chức năng mà hệ thống phải thực hiện. Đồng thời, mô tả cụ thể hành vi và tính năng của từng chức năng một cách chính xác team phát triển nắm rõ được công việc cụ thể cần thực hiện.

  • Yêu cầu phi chức năng

Đồng hành cùng yêu cầu chức năng, không thể không kể đến yêu cầu phi chức năng. Yêu cầu bao gồm các yếu tố như hiệu suất, bảo mật, độ tin cậy và khả năng mở rộng. Trong SRS, yêu cầu phi chức năng mô tả những "mong muốn" của khách hàng về giao diện người dùng, hiệu suất hệ thống cũng như những tiêu chí khác của phần mềm.

  • Biểu đồ luồng công việc và Use Case

Ngoài những hạng mục về yêu cầu thì những mô tả quy trình làm việc và biểu đồ luồng công việc cũng đóng vai trò không hề nhỏ. Chúng giúp bạn mô tả chi tiết được quá trình làm việc cũng như tương tác giữa các thành phần khác trên hệ thống, từ đó bạn có thể kiểm soát và quản lý tốt quy trình phát triển đúng hướng, đúng thời hạn.

  • Các yêu cầu khác

Ở thành phần này, các yêu cầu bổ sung đối với hệ thống sẽ được mô tả chi tiết, sau đó chúng sẽ chuyển sang các yêu cầu phi hệ thống. Điều này giúp team phát triển đảm bảo rằng mọi khía cạnh của hệ thống đều được xem xét và đáp ứng. 
Ngoài ra, những yêu cầu khác sẽ giúp cho kiểm thử viên và nhóm kiểm thử hiểu rõ hơn về những điều cần kiểm tra và đảm bảo chất lượng của hệ thống.

  • Yêu cầu tích hợp

Yêu cầu này sẽ hỗ trợ bạn trong việc tích hợp các tài liệu hoặc nội dung liên quan đến hệ thống từ bên ngoài được đặc tả chi tiết tại đây. Thành phần đóng vai trò kết nối và tương tác các thành phần khác trong hệ thống một cách hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và lỗi trong quá trình tích hợp.

  • Phụ lục

Phần này cho phép người đọc xác định các lỗi, rủi ro trong tin nhắn hệ thống hoặc mẫu email trên hệ thống, giúp họ dễ dàng theo dõi và bảo trì, hỗ trợ trong quá trình xử lý vấn đề và triển khai cải tiến hệ thống.
Mỗi thành phần này đóng góp vào việc xây dựng một SRS hoàn chỉnh, giúp tất cả các bên liên quan có hiểu biết đồng nhất về yêu cầu của hệ thống.

 

Vì sao nên sử dụng SRS trong phát triển phần mềm?

srs là gì

Việc sử dụng SRS sẽ mang lại nhiều lợi ích cho quá trình phát triển phần mềm và quản lý dự án. Đầu tiên, SRS giúp tất cả các bên liên quan, bao gồm nhóm phát triển, quản lý dự án và người sử dụng, hiểu rõ cũng như thống nhất về mục tiêu và phạm vi của dự án. 

 

Trong quá trình phát triển dự án, nếu sử dụng tốt SRS, bên phát triển có thể tiết kiệm được rất nhiều chi phí và nguồn lực, vì công cụ này sẽ giúp họ tránh được những hiểu lầm và nhầm lẫn không đáng có giữa các bên liên quan, giảm thiểu phát sinh của lỗi và vấn đề sau này.

 

Khi càng hiểu rõ về SRS là gì, thì càng khẳng định đây là một công cụ hữu hiệu giúp các team của dự án kiểm soát chất lượng và đảm bảo rằng phần mềm được phát triển đúng mục tiêu cũng như đáp ứng đúng những yêu cầu đã được xác định từ ban đầu. Hệ thống yêu cầu phần mềm cung cấp một cơ sở vững mạnh để team phát triển lập kế hoạch, theo dõi và kiểm soát tiến trình phát triển dự án.

 

SRS là một cơ sở tài liệu chi tiết và đầy mang đến khả năng kết nối và giao tiếp hiệu quả giữa những bên liên quan trong dự án, từ nhóm phát triển đến người quản lý và người sử dụng cuối cùng.

 

Cuối cùng, SRS là công cụ hữu ích hỗ trợ team phát triển bảo trì và mở rộng hệ thống trong tương lai, giúp đảm bảo rằng phần mềm có thể phát triển và thích ứng với các yêu cầu mới.

Hướng dẫn cách viết SRS

srs là gì

Trước khi bắt đầu viết SRS (Software Requirements Specification) bạn cần đảm bảo mình đã thực sự nắm rõ về SRS là gì và tất tần tật những lưu ý quan trọng khác. Khi đã trang bị đủ kiến thức và kỹ năng, bạn có thể thực hiện theo hướng dẫn sau đây:

Phần 1: Giới thiệu

Để có được hướng đi chính xác và phù hợp khi xây dựng phần mềm, bạn cần xác định được mục tiêu và phạm vi của dự án để khách hàng có cái nhìn tổng quan rõ ràng về hệ thống. Ngoài ra, bạn cần xác định chính xác những người sử dụng chính (đối tượng) và những người sẽ đọc SRS này (độc giả).

 

Ví dụ: Hãy tưởng tượng bạn đang xây dựng một hệ thống quản lý khách hàng (CRM) cho một công ty bán lẻ và mục tiêu của sản phẩm này sẽ là: Cung cấp cho nhân viên bán hàng một cách dễ dàng và thuận tiện để theo dõi các giao dịch với khách hàng, tạo và quản lý các cơ hội bán hàng, và gửi email và thư trực tiếp cho khách hàng.

Phần 2: Mô tả chung

Đầu tiên hãy liệt kê đầy đủ tất cả các yêu cầu chung của hệ thống, bao gồm hiệu suất, bảo mật và tích hợp quan trọng. Bạn cần nêu rõ các giả định đã được đặt ra hay bất kì hạn chế nào có thể xảy ra trong quá trình xây dựng hệ thống, để team dự án có thể chuẩn bị tinh thần đối phó với những rủi ro và khó khăn sẽ xảy ra.

 

Ví dụ: Cũng với hệ thống quản lý khách hàng (CRM) những tính năng cần mô tả bao gồm theo dõi giao dịch với khách hàng, tạo và quản lý cơ hội bán hàng, gửi email và thư trực tiếp cho khách hàng,...

Phần 3: Yêu cầu chi tiết

Yêu cầu chức năng: Hãy mô tả một cách chi tiết về các chức năng cụ thể mà hệ thống cần thực hiện. Đặc biệt là bạn có thể sử dụng mô tả hành vi, ví dụ và đặc tả use case để các bên liên quan có thể nắm được tình hình.

 

Yêu cầu phi chức năng: Ngoài những yêu cầu chính, hãy liệt kê đầy đủ những yêu cầu không liên quan đến chức năng như hiệu suất, bảo mật, và quản lý mà bạn tuyệt đối không nên bỏ qua.

 

Ví dụ: 

Yêu cầu chức năng của hệ thống quản lý khách hàng (CRM)

  • Hệ thống phải cho phép nhân viên bán hàng theo dõi các giao dịch với khách hàng, bao gồm lịch sử mua hàng, thông tin liên hệ, và các ghi chú.

  • Hệ thống phải cho phép nhân viên bán hàng tạo và quản lý các cơ hội bán hàng, bao gồm thông tin về khách hàng, sản phẩm cũng như lịch trình.

  • Hệ thống phải cho phép nhân viên bán hàng gửi email và thư trực tiếp cho khách hàng, bao gồm các thông điệp quảng cáo, thông báo, và nhắc nhở.

Yêu cầu phi chức năng của hệ thống quản lý khách hàng (CRM)

  • Hệ thống phải dễ sử dụng và thân thiện với người dùng.

  • Hệ thống phải có khả năng mở rộng để đáp ứng nhu cầu phát triển của công ty.

  • Hệ thống phải có khả năng tích hợp với các hệ thống khác của công ty.

Phần 4: Giao SRS cho bên phê duyệt

Bước cuối cùng là kiểm tra lại và giao SRS cho bên phê duyệt. Họ sẽ xem xét cẩn thận SRS của bạn và đảm bảo rằng nó đáp ứng các yêu cầu của họ.

 

Lưu ý: 

  • Hãy sử dụng ngôn ngữ mô tả chi tiết, tránh những ý mơ hồ và đảm bảo rằng mọi người đọc có thể hiểu được.

  • Luôn duyệt xét và cập nhật SRS khi có thay đổi trong yêu cầu hoặc phạm vi của dự án.

Trên đây là tất tần tật về SRS là gì, tầm quan trọng trong dự án phát triển phần mềm và cách viết tài liệu chuẩn, đầy đủ. Hy vọng những thông tin mà Topchuyengia đã tổng hợp sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và giúp bạn có thể viết một tài liệu SRS chính xác, rõ ràng và đầy đủ. Đừng bỏ qua những lưu ý quan trọng khi viết SRS trong thực tế để tránh gặp phải những lỗi và khó khăn không đáng có.

 

Nếu bạn đã lỡ thực hiện sai một bước nào đó nhưng không biết cách giải quyết như thế nào cho không ảnh hưởng quá nhiều đến dự án, hãy nhanh chóng liên hệ và tham khảo lời khuyên của các chuyên gia về Digital Marketing tại Askany để được hỗ trợ ngay nhé!

Bình luận

Kinh nghiệm thực tế

Tư vấn 1:1

Uy tín

Đây là 3 tiêu chí mà TOPCHUYENGIA luôn muốn hướng tới để đem lại những thông tin hữu ích cho cộng đồng