HOANG TƯỞNG BỊ HẠI NGUY HIỂM THẾ NÀO ?

HOANG TƯỞNG BỊ HẠI NGUY HIỂM THẾ NÀO ?

07/02/2023

955

0

Chia sẻ lên Facebook
HOANG TƯỞNG BỊ HẠI NGUY HIỂM THẾ NÀO ?

Hoang tưởng bị hại là một chứng bệnh tâm lý không nên xem thường. Nếu bạn luôn cảm thấy như có ai theo dõi mình, muốn làm hại, tra tấn mình. Bạn có thể đang mắc chứng hoang tưởng bị hại. Chứng bệnh này nếu không được điều trị kịp thời sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng như tấn công những người xung quanh một cách mất kiểm soát. Và bây giờ, hãy cùng Topchuyengia tìm hiểu xem căn bệnh này nguy hiểm như thế nào. 

Hoang tưởng bị hại là gì?

Hoang tưởng bị hại là một trong những dạng rối loạn hoang thường thấy (bên cạnh hoang tưởng ghen tuông, hoang tưởng được yêu, hoang tưởng cơ thể, hoang tưởng tự cao,...). Đặc trưng của hội chứng này chính là tình trạng người bệnh luôn có niềm tin rằng đang có người hay một thế lực nào đó đang âm mưu hãm hại mình. Họ cảm giác như luôn có mối nguy hiểm kề cận nên lúc nào cũng đề phòng. Trong một số trường hợp đặc biệt, thậm chí bệnh nhân còn yêu cầu các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền vào cuộc để bảo vệ mình.

Bệnh hoang tưởng bị hại
Người mắc chứng hoang tưởng luôn tin rằng có ai đó muốn làm hại mình

Hoang tưởng bị hại là một trong các loại hoang tưởng phổ biến hiện nay. Thường liên quan đến các vụ do người tâm thần gây án. Người mắc chứng hoang tưởng luôn tin rằng có ai đó muốn làm hại mình nên bắt đầu tấn công những người xung quanh trong trạng thái mất kiểm soát. Trong đó có rất nhiều vụ án nghiêm trọng như: bắt cóc, giết người, cố ý gây thương tích, …

 

Hoang tưởng bị hại có thể trở nên cấp tính do chấn thương, sử dụng chất kích thích hoặc do ảo tưởng dai dẳng.

Nguyên nhân gây bệnh hoang tưởng bị hại

Hoang tưởng bị hại
Người bệnh có thể nghiện rượu, bia hoặc các chất kích thích

Hiện tại, các bác sĩ tâm thần vẫn chưa xác định được bất kỳ nguyên nhân hoặc yếu tố nào góp phần gây ra ảo tưởng trở thành nạn nhân. Tuy nhiên, một số yếu tố rủi ro sau đây có thể đóng một vai trò trong sự hình thành và phát triển của chứng hoang tưởng bị hại:

  • Cấu trúc não: Tổn thương não và giảm chất xám ở thùy trán và thái dương làm tăng nguy cơ hoang tưởng.
  • Đột biến gen: Một số đột biến ở gen DRD - gen chịu trách nhiệm điều hòa thụ thể và TH - gen điều hòa tổng hợp dopamin. Khi hai gen này bị đột biến, nồng độ dopamine bị rối loạn từ đó dẫn đến ảo giác bị hại.
  • Tiền sử rối loạn tâm thần: rối loạn lưỡng cực, tâm thần phân liệt, trầm cảm, loạn thần cấp… cũng làm tăng nguy cơ gây hại.
  • Nghiện rượu, ma túy và các loại chất kích thích khác.

Các triệu chứng hoang tưởng bị hại thường gặp

Hoang tưởng bị hại
Luôn nghĩ rằng mọi người xung quanh đang cố gắng làm tổn thương mình

Dưới đây là một số triệu chứng của bệnh hoang tưởng bị hại mà gia đình có thể dựa vào đó để phát hiện và đưa bệnh nhân đi khám và điều trị sớm:

  • Luôn nghĩ rằng mọi người xung quanh bạn, kể cả những người thân yêu, đang cố gắng làm tổn thương mình.
  • Những người mắc bệnh hoang tưởng bị hại tin rằng người thân đang cố đầu độc mình bằng thức ăn và nước uống. Niềm tin sai lầm này khiến bệnh nhân tránh ăn uống, thậm chí không đánh răng hay tắm rửa vì sợ ngộ độc.
  • Một số người tin rằng họ đang bị theo dõi và ám sát bởi các tổ chức ngầm. Bệnh nhân có xu hướng ở trong phòng và hiếm khi ra ngoài vì sợ mất mạng. Một số thậm chí đã đến đồn cảnh sát và đền thờ để trốn tránh các cơ quan tình báo.
  • Cho rằng mình là người quan trọng, luôn bị theo dõi và ám sát.
  • Một số bệnh nhân nảy sinh ý nghĩ rằng hàng xóm của họ kén chọn, hay chỉ trích và cố ý làm tổn thương bản thân và gia đình họ. Những suy nghĩ này làm cho một người sợ hãi, lo lắng, bất an và bảo vệ quá mức.
  • Bệnh nhân có thể thực hiện những hành vi phản kháng để bảo vệ bản thân như đầu độc, tạt axit, giết người, bắt cóc. Trên thực tế, có vô số ví dụ về nạn nhân của chứng hoang tưởng thực hiện hành vi gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất của người khác. 
  • Vì lo sợ bị theo dõi và ám sát, bệnh nhân có xu hướng ăn mặc kín, đeo khẩu trang và kính đen, và hành động một cách đầy cẩn trọng. Những người mắc chứng rối loạn này không bao giờ cảm thấy thoải mái và luôn bảo vệ mọi thứ quá mức.
  • Hoang tưởng có thể đi kèm với ảo giác (giọng nói không có thật trong đầu). Nhiều bệnh nhân nghe thấy mệnh lệnh khuyến khích họ hành động. Điều này dẫn đến những tình huống đáng tiếc xảy ra như đầu độc, bắt cóc và sát hại người khác.
  • Bệnh nhân hoang tưởng bị hại sợ bị ám sát, thường xuyên chống đối người khác, hầu như không bao giờ nghe theo sự sắp đặt của người khác, không dám ra ngoài, không dám giao tiếp với người ngoài, đêm không dám ngủ.
  • Khi những người xung quanh đề nghị bệnh nhân đi xét nghiệm và điều trị, họ luôn phủ nhận bệnh và cho rằng mình hoàn toàn bình thường.
  • Những người mắc chứng rối loạn này không bao giờ thừa nhận rằng suy nghĩ của họ là sai—ngay cả khi có bằng chứng chắc chắn chống lại điều đó.

Có những biểu hiện khá rõ ràng của những bệnh nhân mắc chứng hoang tưởng. Nếu chú ý, những người xung quanh có thể phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường này. Tuy nhiên, việc yêu cầu đến gặp bác sĩ có thể khiến người bệnh hình thành sự nghi ngờ đối với người thân của họ. Tiêu cực hơn, họ có thể nảy xuất hiện những vi gây tổn thương người thân mình vì cho rằng người đó đang hãm hại họ.

Ảnh hưởng bệnh hoang tưởng bị hại

Hoang tưởng bị hại
Bệnh nhân mắc chứng hoang tưởng nói chung và hoang tưởng bị hại nói riêng cần được điều trị

Bệnh nhân mắc chứng hoang tưởng nói chung và hoang tưởng bị hại nói riêng cần được điều trị. Nếu không được can thiệp kịp thời, người bệnh và những người xung quanh sẽ phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng như:

  • Ý nghĩ bị tổn thương hoặc bị đầu độc bởi người khác khiến bệnh nhân cảm thấy căng thẳng và bảo vệ bản thân quá mức. Bệnh nhân mất cảm xúc tích cực và hầu như không bao giờ thể hiện niềm vui và hạnh phúc. Trạng thái này kéo dài có thể làm tăng nguy cơ phát triển chứng rối loạn lo âu, trầm cảm và các rối loạn tâm thần khác.
  • Bệnh nhân thường cô lập với thế giới vì sợ bị hãm hại. Người bệnh có ít mối quan hệ cá nhân, hiệu suất lao động kém dẫn đến thu nhập không ổn định, nguy cơ thất nghiệp cao. Nhiều người thậm chí chỉ ở nhà và phải nhờ vào gia đình để sống.
  • Ý nghĩ mình bị hại khiến bệnh nhân tiến hành các hành vi phản kháng như chửi bới, đánh đập, đầu độc, bắt cóc và tạt axit vào người khác. Một số bệnh nhân còn lên kế hoạch tỉ mỉ để sát hại người khác vì họ cho rằng người này có ý định ám mình.
  • Hành vi bất thường của bệnh nhân khiến gia đình, bạn bè và những người xung quanh vô cùng đau khổ. Thậm chí, người bệnh còn làm tổn thương người khác để bảo vệ mình.
  • Trong nhiều trường hợp, vợ/chồng và các thành viên trong gia đình có thể bị trầm cảm hoặc lo lắng do sống chung với người có ảo tưởng. Do đó, việc được chẩn đoán và điều trị sớm là vô cùng quan trọng. Ngoài ra, các thành viên trong gia đình cũng nên tham gia chăm sóc tinh thần, phòng ngừa tâm lý, điều trị các rối loạn tâm thần.

Chữa bệnh hoang tưởng bị hại bằng cách nào?

Hoang tưởng bị hại
Nhờ sự hỗ trợ bằng phương pháp trị liệu tâm lý kết hợp với thuốc

Thuốc chống loạn thần

Thuốc chống loạn thần thường có tác dụng sau 1-6 tháng điều trị. Khi chứng hoang tưởng bị hại đã giảm bớt, bệnh nhân sẽ bước vào giai đoạn theo dõi. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc chống loạn thần với liều lượng lớn trong thời gian dài có thể gây ra một số tác dụng phụ và ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.
Vì vậy, người bệnh cần dùng thuốc theo đúng đơn của bác sĩ để đảm bảo uống đúng thuốc, đúng liều lượng.

Chữa tận gốc nguyên nhân

Nếu trạng thái hoang tưởng bị hại là do bệnh lý nền gây ra, ví dụ: loạn thần do rượu, lạm dụng chất kích thích, bệnh thoái hóa thần kinh... Khi bệnh lý nền thuyên giảm thì các triệu chứng hoang tưởng cũng giảm đi.

Trị liệu Hành vi và Nhận thức

Đây là một liệu pháp hỗ trợ rất hiệu quả khi kết hợp với thuốc. Liệu pháp này sẽ giúp bạn hạn chế các hành vi nguy cơ bằng cách giúp bệnh nhân có phản ứng thích hợp khi họ cảm thấy sợ hãi vì nghĩ rằng ai đó đang cố làm hại mình.

Khám, tư vấn và điều trị hoang tưởng qua Video với bác sĩ của Askany

Bệnh nhân mắc chứng hoang tưởng bị hại luôn tin vào những gì mình tưởng tượng ra. Nguy hiểm hơn, họ luôn phủ nhận bệnh và không chịu đi khám. Nếu gặp phải trường hợp này, người thân nên tư vấn trước với bác sĩ chuyên khoa qua hình thức trực tuyến để đánh giá mức độ và tình trạng trước.

 

Sau đó, bác sĩ của Askany sẽ định hướng cách điều trị và chăm sóc tại nhà. Người nhà có thể đăng ký tư vấn qua Video với bác sĩ chuyên khoa tâm thần của Askany để tiết kiệm thời gian, tiền bạc và công sức đi lại.

 

Còn đối với những bệnh nhân đồng ý khám, người nhà cũng có thể khám từ xa qua Video. Bởi vì tâm lý người bệnh lúc này rất bất ổn, sợ bị hại và sợ đến những nơi đông người, do đó tư vấn qua Video sẽ là lựa chọn phù hợp để giúp bệnh nhân an tâm chữa bệnh hơn. 

Hoang tưởng bị hại
Các bác sĩ, chuyên gia giỏi trên ứng dụng sẽ là người đồng hành cùng bạn

Askany là nền tảng giúp bạn kết nối với những chuyên gia, bác sĩ đầu ngành giỏi nhất khu vực. Askany hỗ trợ bệnh nhân đặt lịch khám trực tiếp hoặc tư vấn từ xa qua Video với đội ngũ bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm. Tùy theo mong muốn và hoàn cảnh bấy giờ mà người bệnh có thể lựa chọn hình thức khám cho phù hợp.

 

Dưới đây là danh sách một số bác sĩ, chuyên gia giỏi của Askany mà có thể bạn sẽ cần:

Cách chăm sóc bệnh nhân hoang tưởng bị hại thế nào?

Hoang tưởng bị hại
Người nhà không nên cho người bệnh tiếp xúc với các chất kích thích, gây nghiện

Căn bệnh hoang tưởng bị hại này ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe và cuộc sống của người bệnh và những người xung quanh. Để có thể kiểm soát bệnh thành công, người bệnh và những người xung quanh cần thực hiện thêm các biện pháp chăm sóc như:

  • Các thành viên trong gia đình nên kiên nhẫn và có biện pháp chăm sóc thích hợp để giúp bệnh nhân được tiếp thêm động lực để điều trị. Ngoài ra, nên trao đổi với ​​hàng xóm, họ hàng để tránh tình trạng người bệnh bị xa lánh, kỳ thị.
  • Tạo dựng niềm tin giúp người bệnh giảm dần ý nghĩ mình đang bị hại. Để thiết lập mối quan hệ tin cậy với bệnh nhân, các thành viên trong gia đình cần giữ sự hòa thuận, tránh mâu thuẫn, xung đột. Ngoài ra, cần có những hành động quan tâm, chia sẻ, hỗ trợ người bệnh trong suốt quá trình khám chữa bệnh.
  • Bệnh nhân cũng có thể mắc bệnh trầm cảm do căng thẳng và sợ hãi quá mức. Trạng thái phòng thủ, không dám ngủ và nghỉ ngơi vào ban đêm cũng dẫn đến sức khỏe suy kiệt. Người nhà nên thiết lập chế độ ăn uống hợp lý và khuyến khích người bệnh tập thể dục để nâng cao sức khỏe.
  • Nếu có thể, cả gia đình nên tập yoga và thiền hàng ngày. Thiền giúp cân bằng cảm xúc và ổn định tinh thần. Nó cũng cải thiện giấc ngủ, giảm lo lắng và căng thẳng, đồng thời giảm các triệu chứng thể chất liên quan đến chứng hoang tưởng bị hại.
  • Đảm bảo bệnh nhân không uống rượu, hút thuốc hoặc sử dụng ma túy.
  • Âm nhạc, thiên nhiên và nghệ thuật đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc điều trị chứng rối loạn tâm thần này. Vì vậy, người nhà có thể khuyến khích bệnh nhân học hội họa, học hát, học đàn, trồng cây, nuôi thú cưng,… để nâng cao sức khỏe tinh thần.
  • Bệnh nhân nên được khuyến khích kết bạn và giao lưu để tăng kỹ năng giao tiếp và xã hội của mình. Nếu có thể, bệnh nhân nên được đưa vào nhóm những người mắc chứng hoang tưởng tương tự. Khi tham gia trị liệu nhóm như vậy sẽ giúp người bệnh thoải mái chia sẻ cảm xúc, có thêm kinh nghiệm chiến đấu với chứng bệnh tâm lý này.

XEM THÊM:

 

Hoang tưởng bị hại là một dạng bệnh tâm thần cần được chẩn đoán và điều trị sớm nhất có thể. Để đọc thêm những bài viết hữu ích về các chứng bệnh tâm thần khác, bạn có thể theo dõi website của Topchuyengia. Nếu muốn đặt lịch khám tự động cùng đội ngũ bác sĩ tâm lý giàu kinh nghiệm, hãy liên hệ với chúng tôi qua ứng dụng Askany để được tư vấn 1:1 ngay hôm nay.

Hiện đang làm việc tại Topchuyengia có hơn 2 năm kinh nghiệm với vai trò là tác giả, sáng tạo nội dung liên quan đến: Sức khỏe, làm đẹp,... Tốt nghiệp trường Đài Học Sài Gòn, với tinh thần ham học hỏi trong lĩnh vực sức khỏe và làm đẹp cùng với những kỹ năng, kinh nghiệm, kiến thức đã trau dồi. Mong muốn sẽ chia sẻ thật nhiều trải nghiệm thực tế, thông tin hữu ích đến với người đọc.
Bài viết liên quan

Kinh nghiệm thực tế

Tư vấn 1:1

Uy tín

Đây là 3 tiêu chí mà TOPCHUYENGIA luôn muốn hướng tới để đem lại những thông tin hữu ích cho cộng đồng