Khủng hoảng tâm lý là gì và cách nhanh nhất để vượt qua

Khủng hoảng tâm lý là gì và cách nhanh nhất để vượt qua

17/05/2024

605

0

Chia sẻ lên Facebook
Khủng hoảng tâm lý là gì và cách nhanh nhất để vượt qua

Khủng hoảng tâm lý là gì bạn đã biết chưa? Khủng hoảng tâm lý là một trạng thái căng thẳng tột độ, xảy ra khi ai đó phải đối mặt với tình huống vượt quá sức chịu đựng và khả năng kiểm soát của họ. Bất cứ độ tuổi nào cũng có thể là nạn nhân của khủng hoảng tâm lý, nhưng nó đang có xu hướng xuất hiện ở cả trẻ em. Dưới đây là nguyên nhân, dấu hiệu và cách chăm sóc sức khỏe tinh thần được nhà trị liệu tâm lý hàng đầu tại Askany chia sẻ.

Định nghĩa khủng hoảng tâm lý là gì?

Khủng hoảng tâm lý là trạng thái tâm lý xuất hiện khi có một sự kiện hoặc tình huống gây ra sự đau thương cho một người và làm thay đổi cảm xúc và tư duy của họ, dẫn đến hậu quả tích cực hoặc tiêu cực. Theo định nghĩa của Lillibridge và Klokken, khủng hoảng tâm lý là khi một người không thể giải quyết thành công một vấn đề nào đó, dẫn đến loạt sự kiện xấu xa, gây ra sự hoang mang, lo lắng, đau khổ và hoảng sợ.

 

Trong cuộc sống hiện đại, khủng hoảng tâm lý trở nên phổ biến khi áp lực từ xã hội, công việc, gia đình, tài chính... ngày càng gia tăng. Nó có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, hạnh phúc và chất lượng cuộc sống của người bị ảnh hưởng và cả những người xung quanh. Ngoài ra, khủng hoảng tâm lý cũng có thể dẫn đến hành vi nguy hiểm như tự tử, bạo lực, nghiện ngập hoặc vi phạm pháp luật.

khủng hoảng tâm lý là gì
Khủng hoảng tâm lý đang trở nên phổ biến đối với mọi lứa tuổi

XEM THÊM CÁC BÀI VIẾT KHÁC:

Các dạng rối loạn tâm lý thường gặp ở tuổi dậy thì

Rối loạn hành vi và tâm lý

Đây là những rối loạn liên quan đến cách hành xử, cư xử và tương tác của trẻ với môi trường xung quanh. Các rối loạn này bao gồm: rối loạn chống đối ngoan cố, rối loạn hành vi phá hoại, rối loạn nhân cách biên giới, rối loạn nhân cách phân liệt… Các rối loạn này khiến cho trẻ có những hành vi bất thường, bất hợp lý, bạo lực, nổi loạn, không tuân thủ quy tắc và tiêu chuẩn xã hội

Rối loạn cảm xúc

Đây là những rối loạn liên quan đến cách cảm nhận, biểu lộ và điều chỉnh cảm xúc của trẻ. Các rối loạn này bao gồm: rối loạn lo âu, rối loạn trầm cảm, rối loạn ăn uống, rối loạn ám ảnh cưỡng chế… Các rối loạn này khiến cho trẻ có những cảm xúc tiêu cực, khó kiểm soát, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống

Stress và trầm cảm

Đây là hai tình trạng tâm lý khá thường gặp ở tuổi dậy thì. Stress là trạng thái căng thẳng thần kinh xảy ra khi trẻ phải đối mặt với những áp lực và vấn đề trong cuộc sống. Trầm cảm là trạng thái suy giảm tâm trạng kéo dài và nghiêm trọng. Cả hai tình trạng này đều có thể gây ra những triệu chứng như: buồn bã, mất ngủ, chán ăn, mệt mỏi, tự ti, tuyệt vọng…

khủng hoảng tâm lý là gì
Trẻ có thể xuất hiện hành vi ngoan cố, chống đối hoặc nổi loạn với mọi người

 

5 lý do gây ra khủng hoảng tâm lý tuổi dậy thì

Lý do gây nên khủng hoảng tâm lý tuổi dậy thì là điều mà nhiều cha mẹ và thanh thiếu niên quan tâm. Tuổi dậy thì là giai đoạn chuyển đổi từ trẻ em sang người lớn, có nhiều thay đổi về thể chất và tâm sinh lý. Những thay đổi này có thể gây ra những áp lực, căng thẳng và khó khăn cho các em, dẫn đến khủng hoảng tâm lý. Có một số nguyên nhân chính gây ra khủng hoảng tâm lý tuổi dậy thì, như:

Cảm xúc bất thường

Đây là nguyên nhân do sự phát triển nhanh của các hormone sinh dục. Việc hình thành giới tính nam nữ sẽ khiến trạng thái cảm xúc nhạy cảm bắt đầu xuất hiện. Các em có thể cảm thấy buồn vui vô cớ, bất ổn, khó kiểm soát cảm xúc.

Rối loạn tâm lý

Đây là nguyên nhân do sự thiếu hụt kiến thức về cuộc sống, xã hội và bản thân. Các em có thể cảm thấy tự ti, không tự tin, không biết mình muốn gì và làm gì. Các em có thể mắc các rối loạn như trầm cảm, hoang tưởng, tâm thần phân liệt.

Rối loạn hành vi

Đây là nguyên nhân do sự nổi loạn, bất hợp lý và không tuân thủ quy tắc và tiêu chuẩn xã hội. Các em có thể có những hành vi bất thường, bạo lực, nghiện ngập, phạm pháp. Các em có thể bị ảnh hưởng bởi những người xấu hoặc những thông tin sai lệch.

khủng hoảng tâm lý là gì
Biến đổi sinh dục là một nguyên nhân quan trọng

Biến đổi sinh dục

Đây là nguyên nhân do sự phát triển của các bộ phận sinh dục và sự xuất hiện của ham muốn tình dục. Các em có thể cảm thấy bối rối, xấu hổ và không biết cách chăm sóc cho bản thân. Các em có thể gặp các vấn đề về sức khỏe sinh sản, bệnh truyền nhiễm, mang thai ngoài ý muốn.

Trầm cảm tuổi dậy thì

Đây là nguyên nhân do sự kết hợp của các yếu tố trên. Các em có thể cảm thấy tuyệt vọng, không có hy vọng và ý nghĩa trong cuộc sống. Các em có thể có ý định tự tử hoặc tự tổn thương bản thân

Dấu hiệu khủng hoảng tâm lý tuổi dậy thì phụ huynh nên quan tâm

Có một số dấu hiệu để nhận biết tình trạng khủng hoảng tuổi dậy thì như sau:

khủng hoảng tâm lý là gì
Dưới đây là 5 dấu hiệu mà phụ huynh nên quan tâm
  • Trẻ thường sẽ buồn bã hơn trước đây: Đây là biểu hiện đặc trưng của những trẻ đang bị khủng hoảng tâm lý mà bố mẹ nên lưu ý. Trẻ sẽ thường xuyên cáu kỉnh,  giận dữ, kích động, hung hăng hoặc buồn bã dữ dội, ủ rũ cả ngày, suy sụp tinh thần, tuyệt vọng, điều này có thể kéo dài trong một khoảng thời gian.
  • Trẻ có sự biến đổi nhanh chóng về cảm xúc: Trẻ em có thể dễ dàng chuyển nhanh từ trạng thái từ buồn bã sang vui vẻ và ngược lại. Trẻ cũng có thể bị rối loạn cảm xúc, gây ra những triệu chứng như: chán ăn, gầy sút cân, hoạt động chậm chạp, thường xuyên mất tập trung, mất ngủ, hay quên.
  • Trẻ có những hành vi bất thường, bất hợp lý và không tuân thủ quy tắc và tiêu chuẩn xã hội: Trẻ sẽ có những hành vi nổi loạn, bạo lực, mất kiểm soát, nghiện ngập, phạm pháp. Các em cũng có thể bị ảnh hưởng bởi những người xấu hoặc những thông tin sai lệch. Chúng có thể bị rối loạn hành vi và tâm lý, gây ra những triệu chứng như: rối loạn chống đối ngoan cố, rối loạn hành vi phá hoại, rối loạn nhân cách biên giới, rối loạn nhân cách phân liệt.
  • Trẻ có những biểu hiện về sự phát triển sinh dục: Trẻ sẽ có những thay đổi về hình thể bên ngoài do sự phát triển của các bộ phận sinh dục và sự xuất hiện của ham muốn tình dục. Các em có thể cảm thấy bối rối, xấu hổ và không biết cách chăm sóc cho bản thân. Chúng cũng có thể gặp các vấn đề về sức khỏe sinh sản, bệnh truyền nhiễm hay thậm chí là mang thai ngoài ý muốn.
  • Trẻ có ý định tự tử hoặc tự tổn thương bản thân: Đây là biểu hiện nguy hiểm nhất của khủng hoảng tâm lý tuổi dậy thì. Trẻ sẽ cảm thấy tuyệt vọng, không có hy vọng và ý nghĩa trong cuộc sống. Trẻ có thể có những hành vi tự gây tổn hại cho bản thân như: cắt tay, uống thuốc, nhảy lầu.

Làm sao để giúp con vượt qua khủng hoảng tuổi dậy thì

khủng hoảng tâm lý là gì
Thiền cùng con cũng là một biện pháp giúp trẻ vượt qua khủng hoảng tâm lý

Nói chuyện cùng con

Đây là cách quan trọng để tạo ra sự gắn kết, tin tưởng và đồng cảm giữa cha mẹ và con cái. Cha mẹ nên nói chuyện nhiều hơn với con, lắng nghe những suy nghĩ, cảm xúc và vấn đề của con, không chỉ trích hay phán xét con, mà hãy khuyến khích và động viên con. Cha mẹ cũng nên chia sẻ những kinh nghiệm và kiến thức của mình về giai đoạn tuổi dậy thì, giải đáp những thắc mắc và lo lắng của con

Đi chơi cùng con

Đây là cách tốt để tạo ra những kỷ niệm vui vẻ, giảm bớt căng thẳng và tăng cường sự gần gũi giữa cha mẹ và con cái. Cha mẹ nên dành thời gian để đi chơi cùng con, có thể là những hoạt động giải trí như xem phim, ăn uống, du lịch… hoặc những hoạt động bổ ích như học hỏi, tham gia các câu lạc bộ, tình nguyện… Cha mẹ nên tôn trọng sở thích và ý kiến của con, không ép buộc hay bắt bẻ con

Tạo cho con không gian riêng

Tạo cho con không gian riêng: Đây là cách cần thiết để cho con có cơ hội tự lập, tự tin và tự do. Cha mẹ nên tạo cho con không gian riêng, cho phép con có quyền quyết định về những việc liên quan đến bản thân, như trang phục, kiểu tóc, sở thích… Cha mẹ nên tôn trọng sự riêng tư của con, không xâm nhập vào phòng hay điện thoại của con mà không có sự cho phép. Cha mẹ nên tin tưởng vào khả năng của con, không can thiệp quá nhiều vào cuộc sống của con

Giúp con giải quyết các vấn đề về ngoại hình

Đây là cách quan trọng để tăng cường sự tự tin và hài lòng với bản thân của con. Cha mẹ nên khuyến khích con chăm sóc cho ngoại hình của mình, bằng cách ăn uống lành mạnh, vệ sinh cá nhân, chọn trang phục phù hợp… Cha mẹ nên khen ngợi con về những điểm đẹp và độc đáo của con, không so sánh con với người khác, không chê bai hoặc chế nhạo con về những điểm kém hoàn hảo của con. Cha mẹ nên giúp con nhận ra rằng ngoại hình không phải là tất cả, mà quan trọng hơn là những phẩm chất và kỹ năng của con .

Cho trẻ tham gia các lớp kỹ năng

 Đây là cách tốt để nâng cao khả năng và tiềm năng của con. Cha mẹ nên cho trẻ tham gia các lớp kỹ năng phù hợp với sở thích và nhu cầu của con, có thể là các lớp về âm nhạc, mỹ thuật, thể thao, ngoại ngữ, tin học… Cha mẹ nên ủng hộ và động viên con trong quá trình học tập và rèn luyện, không ép buộc hay áp đặt quá cao. Cha mẹ nên tạo điều kiện cho con có cơ hội thể hiện và phát triển các kỹ năng của mình, bằng cách cho con tham gia các cuộc thi, biểu diễn, trình bày…

Cho trẻ gặp chuyên gia tư vấn tâm lý cùng Askany

Đây là cách cần thiết khi con bị khủng hoảng tâm lý nặng hoặc có những hành vi nguy hiểm. Cha mẹ nên tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp từ các bác sĩ, tâm lý gia, cố vấn học đường… để được tư vấn, hướng dẫn và điều trị cho con. Cha mẹ nên hợp tác với các chuyên gia, cung cấp những thông tin cần thiết về con, thực hiện những hướng dẫn và khuyến cáo của các chuyên gia trên app Askany. Cha mẹ nên đồng hành cùng con trong quá trình vượt qua khủng hoảng tâm lý.

 

Bài viết trên đã giúp bạn hiểu hơn khủng hoảng tâm lý là gì. Dù là người cao tuổi, người trưởng thành hay trẻ em đều sẽ có những trạng thái cảm xúc tương tự nhau như: suy sụp tinh thần, tuyệt vọng, bất lực,.. Nếu không được can thiệp và hỗ trợ kịp thời, chúng có thể để lại hậu quả nghiêm trọng. Khi nhận thấy con em hoặc những người xung quanh có dấu hiệu của khủng hoảng tâm lý, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ từ các chuyên gia trị liệu hàng đầu trên Askany bạn nhé.

Hiện đang làm việc tại Topchuyengia có hơn 2 năm kinh nghiệm với vai trò là tác giả, sáng tạo nội dung liên quan đến: Sức khỏe, làm đẹp,... Tốt nghiệp trường Đại Học Sài Gòn, với tinh thần ham học hỏi trong lĩnh vực sức khỏe và làm đẹp cùng với những kỹ năng, kinh nghiệm, kiến thức đã trau dồi. Mong muốn sẽ chia sẻ thật nhiều trải nghiệm thực tế, thông tin hữu ích đến với người đọc.
Bài viết liên quan

Kinh nghiệm thực tế

Tư vấn 1:1

Uy tín

Đây là 3 tiêu chí mà TOPCHUYENGIA luôn muốn hướng tới để đem lại những thông tin hữu ích cho cộng đồng